Definicja: Ustawienie donic przy drzwiach przeciwpożarowych podlega zasadom bezpieczeństwa pożarowego i ewakuacji, ponieważ elementy wyposażenia nie mogą ograniczać działania drzwi ani drożności dojścia: (1) zachowanie wymaganej szerokości i geometrii drogi ewakuacyjnej; (2) zapewnienie pełnego pola pracy skrzydła i samozamykacza; (3) ograniczenie obciążeń ogniowych i ryzyka potknięcia.

Ustawienie donic przy drzwiach przeciwpożarowych zasady

Ostatnia aktualizacja: 19.02.2026

Szybkie fakty

• Donice nie mogą blokować pełnego kąta otwarcia drzwi ani pola pracy samozamykacza.
• Elementy ustawione przy drzwiach nie mogą zmniejszać wymaganej szerokości dojścia ewakuacyjnego.
• Materiał i wypełnienie donic powinny ograniczać palność i ryzyko zadymienia.

Wprowadzenie

Donice w strefach wejściowych i na korytarzach poprawiają estetykę, lecz w sąsiedztwie drzwi przeciwpożarowych stanowią element oceniany pod kątem bezpieczeństwa użytkowania i ewakuacji. Drzwi o funkcji przeciwpożarowej i dymoszczelnej muszą zachować pełną sprawność: swobodne otwieranie, samoczynne zamykanie oraz brak kolizji z wyposażeniem otoczenia. Z perspektywy praktyki obiektowej problemy wynikają najczęściej z pozornie drobnych zmian aranżacyjnych: przestawienia donicy w światło przejścia, użycia ciężkich pojemników w strefie pracy skrzydła albo ustawienia ich przy ścianie w sposób, który ogranicza promień otwarcia. Ryzyko dotyczy również potknięć i utrudnień dla osób o ograniczonej mobilności. Ocena powinna obejmować geometrię przejścia, sposób użytkowania drzwi oraz klasę materiałów, a także powtarzalność układu w całym obiekcie.

Funkcja drzwi przeciwpożarowych a elementy wyposażenia w ich sąsiedztwie

Donice przy drzwiach przeciwpożarowych są dopuszczalne wyłącznie wtedy, gdy nie wpływają na działanie drzwi jako przegrody oddzielenia pożarowego. Oznacza to brak ryzyka zahaczenia skrzydła, brak nacisku na ościeżnicę oraz brak sytuacji, w której przedmiot przejmuje rolę nieformalnego ogranicznika otwarcia lub „stopera”.

W praktyce newralgiczne są trzy obszary: strefa zawiasów, strefa samozamykacza oraz strefa klamki i zamka. Donica ustawiona zbyt blisko może ograniczać kąt otwarcia, co utrudnia ewakuację oraz transport sprzętu. Równie istotne jest niedopuszczenie do sytuacji, w której drzwi pozostają uchylone, bo skrzydło opiera się o pojemnik. Drzwi przeciwpożarowe wymagają samoczynnego domyku, a utrata tej funkcji obniża skuteczność ograniczania rozprzestrzeniania dymu i płomieni.

Ocena powinna uwzględniać zmienność położenia donicy: modele na kółkach, lekkie osłonki lub elementy sezonowe łatwo migrują w stronę przejścia. W obiektach o dużym przepływie ludzi dochodzą uderzenia i przesunięcia wynikające z ruchu wózków, dostaw i sprzątania. Przy stwierdzeniu kolizji w dowolnym punkcie cyklu otwarcia i zamknięcia drzwi ryzyko uznaje się za realne, nawet jeśli przeszkoda pojawia się sporadycznie.

Jeśli podczas pełnego otwarcia skrzydło zbliża się do donicy na mniej niż szerokość dłoni, to najbardziej prawdopodobne jest powstanie kolizji przy przypadkowym przestawieniu pojemnika.

Droga ewakuacyjna: szerokość, skrajnia i ryzyko potknięcia

Ustawienie donic przy drzwiach przeciwpożarowych musi utrzymać wymaganą szerokość i skrajnię przejścia na drodze ewakuacyjnej. Każdy element wystający w światło korytarza lub dojścia do wyjścia może tworzyć zwężenie, które wydłuża opuszczanie strefy zagrożenia.

W analizie przydają się dwa poziomy oceny. Pierwszy to geometria: czy donica w jakimkolwiek miejscu zmniejsza efektywną szerokość przejścia, zwłaszcza w rejonie „lejka” przy drzwiach. Drugi to dynamika użytkowania: czy w normalnym ruchu pieszym powstaje mijanka w pobliżu przeszkody, czy korytarz obsługuje transport wózków, noszy lub sprzętu. Ryzyko nie ogranicza się do blokady całkowitej. Częste są przypadki, w których przejście pozostaje formalnie dostępne, ale osoby omijające przeszkodę wchodzą w tor pracy skrzydła lub zahaczają o krawędzie donicy.

Należy uwzględnić potknięcia i upadki: obrzeża donic, podkładki, ociekacze, nierówne podstawy oraz rozsypane podłoże (ziemia, keramzyt) obniżają bezpieczeństwo. Przy drzwiach, które otwierają się w stronę przejścia, dochodzi dodatkowo efekt zaskoczenia: skrzydło zasłania przeszkodę i w momencie otwarcia ujawnia ją w torze ruchu.

W obiektach biurowych i usługowych elementy dekoracyjne bywają ustawiane „po obu stronach” wejścia dla symetrii. Taki układ może tworzyć zwężenie w osi przejścia i pogarszać widoczność oznakowania ewakuacyjnego, zwłaszcza przy gromadzeniu się ludzi.

Jeśli przy drzwiach występuje zwężenie przejścia do poziomu utrudniającego minięcie dwóch osób bez kontaktu z donicą, to najbardziej prawdopodobne jest naruszenie drożności w warunkach ewakuacji.

Materiały, obciążenie ogniowe i utrzymanie porządku przy wejściu

W strefie drzwi przeciwpożarowych istotny jest dobór donic oraz elementów towarzyszących tak, aby nie zwiększać obciążenia ogniowego i nie wprowadzać dodatkowych źródeł dymu. Sama roślina nie jest jedynym czynnikiem; znaczenie mają także osłonki, dekoracje, podpory, maty oraz środki pielęgnacyjne.

Preferowane są rozwiązania stabilne, trudnopalne lub o ograniczonej palności, bez łatwo zapalnych okładzin tekstylnych i bez dekoracji z tworzyw o niskiej temperaturze mięknienia. Krytyczne jest usunięcie z sąsiedztwa drzwi materiałów magazynowanych doraźnie: kartonów, opakowań, zapasów papieru czy worków z podłożem. Takie elementy często pojawiają się przy wejściach ze względów logistycznych, a donice bywają traktowane jako „strefa odkładcza”.

Utrzymanie porządku ma też wymiar ergonomii: woda z podlewania, zraszanie i wycieki z podstawki powodują śliskość. Jeśli drzwi znajdują się przy klatce schodowej, ryzyko upadku rośnie przez zmianę poziomu i pośpiech. Z kolei ciężkie donice, choć stabilne, stają się problematyczne przy konieczności szybkiego udrożnienia przejścia, jeśli ustawiono je błędnie.

„Drogi ewakuacyjne powinny być utrzymane w stanie zapewniającym bezpieczne ich użytkowanie.”

Jeśli w pobliżu drzwi składowane są materiały dodatkowe obok donicy, to najbardziej prawdopodobne jest podniesienie ryzyka pożarowego przez wzrost obciążenia ogniowego.

Ustawienie donic przy drzwiach: procedura oceny i korekty

Ocena ustawienia donic przy drzwiach przeciwpożarowych powinna prowadzić do jednoznacznej odpowiedzi: czy układ jest bezkolizyjny i utrzymuje wymagania dla ewakuacji. Najlepsze efekty daje procedura oparta na obserwacji ruchu, teście pełnego cyklu pracy drzwi oraz krótkiej dokumentacji zdjęciowej dla powtarzalności.

Test pracy drzwi

Test polega na otwarciu skrzydła do typowego maksimum oraz skontrolowaniu, czy w żadnym położeniu nie dochodzi do kontaktu z donicą, osłonką, podstawką albo wystającymi liśćmi na wysokości klamki. Następnie sprawdza się domykanie: skrzydło powinno samoczynnie i całkowicie się zamknąć, bez „odbijania” od przeszkody i bez zatrzymania w fazie końcowej.

Kontrola skrajni przejścia

Kontrola skrajni obejmuje sprawdzenie, czy donica nie wchodzi w tor ruchu pieszych oraz czy nie tworzy zwężenia przy drzwiach. Warto odnotować miejsca, w których użytkownicy mijają przeszkodę, bo to one wyznaczają realną szerokość przejścia, a nie szerokość nominalną korytarza.

Stabilizacja i zasady utrzymania

Jeżeli donica spełnia warunki, istotna jest stabilizacja położenia: brak kółek, brak łatwego przesuwu podczas sprzątania, a także stałe utrzymanie czystości podłoża. Harmonogram pielęgnacji powinien wykluczać pozostawianie akcesoriów w strefie drzwi: konewek, worków z ziemią i opakowań.

Procedura testu pełnego cyklu otwarcia i domknięcia pozwala odróżnić układ bezkolizyjny od układu ryzykownego bez zwiększania ryzyka błędów.

Najczęstsze błędy w biurach i lokalach usługowych oraz skutki formalne

Najczęstsze nieprawidłowości wynikają z estetycznych aranżacji bez oceny oddziaływania na drzwi i ewakuację. Typowy błąd to ustawienie donicy w bezpośrednim sąsiedztwie ościeżnicy po stronie otwierania, co ogranicza kąt otwarcia. Drugi błąd to tworzenie symetrycznych par donic, które zawężają dojście do wyjścia z klatki schodowej albo do wiatrołapu.

Kolejna grupa problemów dotyczy zachowań operacyjnych: donice stają się miejscem odkładania przesyłek, stojaków reklamowych, parasoli i koszy. W efekcie przeszkoda rośnie w sposób niekontrolowany. Zdarzają się też donice z wystającymi elementami konstrukcyjnymi, takimi jak ostre krawędzie lub stabilizatory, które zwiększają ryzyko urazu przy kontakcie w tłumie.

Skutki są dwutorowe: bezpieczeństwa oraz formalne. Z perspektywy bezpieczeństwa występuje utrata funkcji oddzielenia pożarowego przez niedomykanie drzwi, a także pogorszenie przepustowości przejścia. Formalnie nieprawidłowości mogą zostać wskazane w ramach kontroli ochrony przeciwpożarowej, audytu BHP lub przeglądów okresowych, co prowadzi do zaleceń usunięcia przeszkód i korekty aranżacji.

„Urządzenia przeciwpożarowe oraz drogi ewakuacyjne należy utrzymywać w stanie pełnej sprawności technicznej.”

Jeśli stwierdzono pozostawianie przedmiotów obok donicy przy wejściu, to najbardziej prawdopodobne jest cykliczne pogorszenie drożności i zwiększenie ryzyka operacyjnego.

Donice i zieleń w strefie wejściowej bez naruszania zasad

Strefa wejściowa może być zazieleniona bez konfliktu z bezpieczeństwem, o ile aranżacja opiera się na przewidywalnym ruchu i stabilnym ustawieniu elementów. Najlepiej sprawdzają się układy odsunięte od toru skrzydła oraz od osi przejścia, tak aby donice nie pełniły roli barier kierunkujących ruch w pobliżu drzwi przeciwpożarowych.

Znaczenie ma też serwis: rośliny wymagające częstego podlewania w pobliżu drzwi generują więcej ryzyk eksploatacyjnych. Wybór donic o stabilnej podstawie i kontrolowanym odpływie ogranicza śliskość, a dobór roślin o mniej rozłożystym pokroju zmniejsza ryzyko zahaczenia przy przejściu. Dla utrzymania stałego standardu przydatna jest powtarzalność: podobne odległości, podobna wysokość i jednolity sposób ustawienia w całej kondygnacji.

W obiektach, w których aranżacja zieleni jest elementem standardu, często stosuje się usługę opieki nad roślinami, co ogranicza pozostawianie akcesoriów i przypadkowe przestawienia. W jednym, dedykowanym miejscu informacyjnym w strukturze usług związanych z roślinami można znaleźć opis standardów aranżacyjnych dla przestrzeni pracy: Kwiaty do biura.

Przy zastosowaniu donic stabilnych i odsuniętych od toru skrzydła, najbardziej prawdopodobne jest utrzymanie pełnego kąta otwarcia drzwi bez kolizji.

Jak odróżnić źródła wiarygodne od porad aranżacyjnych przy ocenie donic przy drzwiach?

Źródła wiarygodne są weryfikowalne, mają formalny charakter (akty prawne, normy, wytyczne instytucji) i opisują mierzalne wymagania dla ewakuacji oraz sprawności drzwi, podczas gdy porady aranżacyjne zwykle operują ogólnymi sugestiami estetycznymi bez kryteriów. W selekcji liczy się format: dokumenty urzędowe i normatywne mają stałą identyfikację i jednoznaczną treść, a wpisy blogowe bywają zmienne. Istotne są sygnały zaufania: autorstwo instytucjonalne, data wydania oraz spójność z narzędziami kontroli (przeglądy, audyty). Najmniej przydatne są treści bez wskazania podstawy i bez opisu warunków brzegowych, bo nie pozwalają odtworzyć decyzji w innym obiekcie.

Przykładowa lista kontrolna: co sprawdzić przy donicach obok drzwi

Podsumowanie

Donice przy drzwiach przeciwpożarowych mogą pozostać elementem aranżacji, jeżeli nie ograniczają pracy skrzydła ani domykania i nie zmniejszają drożności dojścia. Ocena powinna obejmować test pełnego cyklu drzwi, kontrolę skrajni przejścia oraz porządek w strefie wejścia. Dobór stabilnych materiałów i eliminacja składowania obok donic ograniczają ryzyka techniczne i eksploatacyjne.

+Reklama+